به گزارش نسل فردا آنلاین، نشست سخنگوی وزارت امورخارجه با حضور جمعی از رسانه های داخلی و خارجی برگزار و اسماعیل بقایی به پرسش های مطرح شده پاسخ داد که بخشی از آن را در ادامه می خوانید:
«بسیاری از تحلیلگران، شکست سنگین و بی‌سابقه جمهوری‌خواهان در انتخابات کنگره را نتیجه جنگ آمریکا علیه ایران می‌دانند و آن را نشانه مخالفت مردم آمریکا با سیاست‌های جنگ‌طلبانه هیئت حاکمه توصیف می‌کنند؛ واقعیتی که حتی ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و معاون وی، جی‌دی ونس، نیز به‌ناچار به آن اعتراف کرده‌اند. آن‌ها گفته‌اند که جنگ ایران، مشکلات اقتصادی ناشی از آن، حمایت از اسرائیل و کنار گذاشتن شعار «اول آمریکا»، باعث نارضایتی مردم آمریکا و رأی دادن آن‌ها به حزب رقیب شده است.ارزیابی نهاد سیاست خارجی از این رویداد کم‌سابقه چیست؟»
اعتراف هیئت حاکمه آمریکا به اینکه جنگ تحمیلی علیه ایران باعث نارضایتی در افکار عمومی آمریکا شده و چنین زلزله‌ای را در سطح سیاسی و اجتماعی ایجاد کرده است، خود باید با درک پیامدهای آن همراه شود.آنچه باعث این وضعیت شد، نه جنگ آمریکا، بلکه مقاومت و حماسه ایرانیان بود. قطعاً اگر مقاومت ایرانیان نبود، هیئت حاکمه آمریکا می‌توانست جنگ تحمیلی خود را به‌عنوان یک پیروزی و موفقیت به افکار عمومی خود بفروشد. بنابراین، امروز میدان، میدان ایران است.اما باید یک نکته را به یاد داشته باشیم؛ اول اینکه مهم این است که همان‌طور که عرض کردم، هیئت حاکمه آمریکا پیام مردم این کشور را درک کند. برای ما تفاوتی بین افراد یا گروه‌ها وجود ندارد. ما در این ۵۰ سال از هر دو طیف سیاسی آمریکا زخم خورده‌ایم، اما مهم این است که هیئت حاکمه آمریکا به‌خوبی درک کند که دنباله‌روی از مطامع و خواسته‌های یک نسل‌کش و جنگ‌طلب تا چه میزان می‌تواند برای آن‌ها مشکل ایجاد کند.همچنین باید درک کنند که تبعات جنگ غیرقانونی و تجاوز نظامی علیه ایران، که هم منطقه ما را با مشکل مواجه کرده و هم اقتصاد دنیا و نظام بین‌المللی را به هم ریخته است، تا چه میزان می‌تواند پیامد داشته باشد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در اظهاراتی مدعی شده است که خواسته‌های تهران غیرقابل‌قبول و در مواردی غیرمنطقی و مضحک است. وی همچنین گفته است که موضوع ایران نباید به وعده آمریکا موکول شود. هم‌زمان، بر اساس اعلام انجام‌شده، قرار است نخست‌وزیر و رئیس‌جمهور آمریکا درباره این موضوع گفت‌وگو کنند. به نظر می‌رسد این ابتکار از سوی واشنگتن رد شده یا هنوز پاسخ قطعی دریافت نکرده است. حال سؤال من از شما این است که آیا واشنگتن پاسخ تهران را داده است؟ آیا نخست‌وزیر قطر حامل پیامی متفاوت از تهران است؟ و پاسخ شما به اظهارات روبیو چیست؟
باید گفت: باش تا صبح دولتت بدمد. آن نکته‌ای که گفته‌اند خواسته‌های ایران غیرقابل‌قبول یا غیرمنطقی است، شاید از نظر آن‌ها زمانی منطقی باشد که ایران از پیگیری حقوق و منافع حقه ملت ایران صرف‌نظر کند؛ آن‌وقت از نظر آن‌ها ایرانیان منطقی رفتار خواهند کرد.کجای این خواسته غیرمنطقی است که آمریکا باید برای شروع هر روند مذاکراتی، ابتدا تحریم‌های غیرقانونی را پایان دهد؟ کجای این خواسته ایران غیرمنطقی یا مضحک است که آمریکا باید محاصره دریایی و آنچه را تحت عنوان «عملیات طرد اقتصادی» نام‌گذاری کرده‌اند، متوقف کند؟ کجای خواسته ایرانیان غیرمنطقی است که برای شروع هر روند مذاکراتی، ابتدا جنگ در همه جبهه‌ها متوقف شود؟.آیا این‌ها خواسته‌های غیرقانونی یا غیرمنطقی است؟ آنچه غیرمنطقی و مضحک است، حمله آمریکا به ایران در میانه مذاکرات است. شما با هر منطق، هر معیار و هر معیاری که بسنجید، اقدام آمریکا نه‌تنها غیرمنطقی، بلکه جنایتکارانه بود. اینکه حین مذاکرات، در عرض کمتر از ۹ ماه، به کشوری حمله کنید، به بهانه‌ای که خودتان هم می‌توانید آن را توجیه کنید، کجای اقدام آمریکا منطقی بود؟.وقتی امضای رئیس‌جمهور خودشان را زیر پا گذاشتند و توافق آمریکا در قالب توافق اسلام‌آباد بیشتر از دو هفته دوام نیاورد، آیا این برخورد، برخوردی منطقی است؟.در رابطه با مذاکرات، موضوع بسیار روشن است و ما به‌صورت شفاف اعلام کرده‌ایم. طرح ایران که به «طرح دو روزه ایران» موسوم شده است، خود نشانگر اوج حسن نیت ایران است. آیا می‌توانستیم منطقی‌تر از این بیان کنیم که در صورتی که آمریکا مطالبات ایران را اجرا کند، ظرف دو روز منطقه شاهد اتفاقات مثبتی خواهد بود و امنیت به تنگه هرمز بازخواهد گشت؟.آیا طرف دیگری می‌تواند طرحی منطقی‌تر از این پیدا یا پیشنهاد کند؟ طرح ایران کماکان به‌عنوان منطقی‌ترین طرح ممکن روی میز است. فکر می‌کنم این طرح می‌تواند باعث بازگشت امنیت به تنگه هرمز و خلیج فارس شود و خود زمینه‌ساز یک فرایند باشد؛ اگر آمریکا واقعاً تصمیم بگیرد و پیام مردم خودش را به‌درستی درک کرده باشد.
روز جمعه خبری منتشر شد مبنی بر اینکه هیئتی از ریاست‌جمهوری عراق به ایران سفر کرده است. پس از آن نیز اظهارات آقای فؤاد حسین، وزیر امور خارجه عراق، را داشتیم که به دو نکته مهم اشاره کردند. نخست اینکه پیشنهاد دادند کمیته‌ای متشکل از وزرای امور خارجه کشورهای منطقه تشکیل شود و به تهران سفر کند تا برای حل مسئله اقدام شود. همچنین مطرح کردند که آمریکا به عراق فشار وارد کرده است تا مرزهای خود را با ایران ببندد. موضع وزارت خارجه درباره این تحولات و اظهارنظرها چیست. همچنین دیروز منابع خبری اعلام کردند که عراقی‌ها در سفر به تهران، پیام آقای ترامپ را به تهران آورده بودند.
رفت‌وآمد هیئت‌های کشورهای همسایه به ایران در سطوح مختلف، از جمله در حوزه‌های اقتصادی، امری عادی است. در وضعیت فعلی، به دلیل اینکه تا حدودی در سفرهای هوایی اختلال ایجاد شده است، این رفت‌وآمدها بیشتر رصد می‌شود؛ وگرنه طبیعت همکاری با کشورهای همسایه اقتضا می‌کند که چنین رفت‌وآمدهایی صورت بگیرد.
در رابطه با بحث فشارهایی که گفته می‌شود به عراق وارد می‌شود، پیش‌تر نیز عرض کرده‌ام که فشارها هرقدر هم سنگین باشند، نمی‌توانند و نباید پیوندهای دیرپای ایرانیان و عراقیان را مخدوش کنند. ایران و عراق دو همسایه هستند، بوده‌اند و برای همیشه خواهند بود. قطعاً هم مردم عراق و هم مردم ایران به‌خوبی می‌دانند که به‌عنوان همسایگان دائمی قرار است در کنار یکدیگر زندگی کنند.
مردم عراق فراموش نکرده‌اند که در زمانی که آمریکا در رأس یک ائتلاف بسیار مخرب به عراق حمله کرده بود، همه راه‌ها به روی عراق بسته شده بود و این کشور تحت تحریم‌های سنگین سازمان ملل متحد و کشورهای منطقه قرار داشت، این ایران بود که به‌عنوان یار و همراه مردم عراق، آینده‌نگری کرد و به تحریم‌ها و فشارهایی که علیه مردم عراق اعمال می‌شد، وقعی نگذاشت.
لذا اطمینان دارم که بر اساس گفت‌وگوهایی که میان ایران و عراق و سایر همسایگان در حال انجام است، حتماً مصالح جمعی کشورها، مصالح دوجانبه و منافع کشورهای منطقه بر هرگونه فشار و تهدید خارج از منطقه فائق خواهد آمد.
اخیراً سنتکام از تشکیل کارگروه «دروازه آهنین» برای محدود کردن انتقال تسهیلات، کالاهای مشمول تحریم و برخی جریان‌های مالی از مسیر مرزهای زمینی ایران و دریای خزر خبر داده است. آیا وزارت امور خارجه اطلاعی درباره نحوه استقرار و اجرای این عملیات، به‌ویژه در کشورهای پیرامونی ایران و مسیرهای دریای خزر، دارد؟ البته با این علم که گویا مرکز این طرح در فلوریدا قرار دارد. همچنین واکنش ایران در صورت اجرایی شدن این طرح چه خواهد بود؟
اصل این فکر موسوم به «دروازه آهنین» از سوی آن دسته از نظامیان آمریکایی مطرح شده است که سعی می‌کنند به‌نحوی شکست خودشان را جبران کنند؛ خصوصاً در فردای پس از انتخابات که باید اکنون به دلیل سوء‌راهبری اشتباه و بسیار پرتبعات آمریکا و هدایت این کشور به سمت این جنگ غیرقانونی و جنایتکارانه، پاسخگو باشند.
البته شخص فرمانده سنتکام ظاهراً خیلی زود شغلش را عوض می‌کند. بعد از افتخار آفرینی‌هایی که برای کشورش در میناب و لامرد و سیریک انجام داد، به سراغ تولید پادکست رفته و اکنون هم ظاهراً قرار است اپیزود جدید لاک‌پشت‌های نینجا را از فلوریدا تولید کند. یک گروه ۲۰ نفره می‌خواهند چنین اقداماتی را انجام دهند. ما می‌دانیم اقدامات قبلی آن‌ها چه بوده است. بدون تردید، اقدامات جدیدشان نیز سرنوشتی جز اقدامات قبلی که به شکست منجر شد، نخواهد داشت.
نخست‌وزیر قطر اخیراً از ایران و آمریکا خواسته است که به‌جای دنبال کردن یک توافق کامل و ایده‌آل، به یک توافق قابل اجرا رضایت دهند. آیا این موضع نشان‌دهنده نگرانی کشورهای منطقه از تداوم وضعیت کنونی است؟ ارزیابی وزارت امور خارجه از نقش و رویکرد کشورهای میانجی در روند مذاکرات را توضیح دهید.
توافقی که قابل انجام باشد، ما یک بار آن را تجربه کرده‌ایم. آن تعهد قابل انجام بود، چون طرفین آن را پذیرفتند و امضا کردند. جمهوری اسلامی ایران در بالاترین سطوح، با تمام حسن نیت، تعهد و جدیت خود را اثبات کرده است.
ما تعهدی را می‌پذیریم که تأمین‌کننده منافع و حقوق ملت ایران باشد. این‌ها خواسته‌های عجیب‌وغریبی نیستند؛ خواسته‌هایی هستند که واقعاً اگر از آن‌ها بگذریم، حتماً هم منافع ما دچار مشکل خواهد شد و هم امنیت منطقه تأمین نخواهد شد. رویکرد کشورهای میانجی در روند مذاکرات، هم پاکستان و هم قطر تلاش‌هایی انجام می‌دهند. ما همیشه از مساعی جمیله آن‌ها ممنون بوده‌ایم و کماکان نیز به‌صورت مستمر با هر دو کشور، یعنی قطر و پاکستان، در تماس هستیم.
وزارت امور خارجه آمریکا پاداش ۲۰ میلیون دلاری برای دریافت اطلاعات درباره برنامه هسته‌ای ایران تعیین کرده در حالی که خودشان مدعی شده بودند برنامه هسته‌ای ایران نابود شده است، این اقدام را هم‌زمان با تلاش میانجی‌ها برای برقراری مذاکرات چگونه ارزیابی می‌کنید؟
این هم نشانه‌ای از سردرگمی هیئت حاکمه آمریکا است. همان‌طور که اشاره کردید، سال گذشته، در خردادماه، اعلام کردند که کل برنامه هسته‌ای ایران را از بین برده‌اند. ادعا می‌کنند که همه حرکات و رفت‌وآمدهای ایرانی‌ها را زیر نظر دارند و هم‌زمان، این‌گونه دست‌ودلبازانه پول خرج می‌کنند تا درباره برنامه هسته‌ای ایران اطلاعات جمع‌آوری کنند.
هدف، زنده نگه‌داشتن دروغی است که بر مبنای آن، جنگی را بر جهان تحمیل کردند. از ابتدا، موضوع هسته‌ای ایران را به‌عنوان یک تهدید معرفی کردند و از بمب هسته‌ای ایران صحبت کردند. برای اینکه این دروغ در اذهان کمرنگ نشود، به‌ویژه پس از انتخابات آمریکا، که مردم این کشور نشان دادند فریب چنین دروغ‌هایی را نمی‌خورند، سعی می‌کنند با چنین شگردهایی همچنان القا کنند که موضوع هسته‌ای ایران به‌عنوان یک تهدید وجود دارد؛ اما فکر نمی‌کنم واقعاً دنیا فریب چنین ژست‌ها و جنگ‌های روانی آمریکا را بخورد.
آیا پاکستان کماکان میانجی مذاکرات ایران و آمریکا است؟ با توجه به نقش کلیدی پاکستان به‌عنوان میانجی مذاکرات ایران و آمریکا و حساسیت‌هایی که این جایگاه اقتضا می‌کند، همچنین توقعاتی که هر یک از طرفین، یعنی ایران و آمریکا، می‌توانند از پاکستان داشته باشند، آیا نگرانی از آسیب دیدن روابط ایران و پاکستان در صورت عدم موفقیت مذاکرات وجود دارد؟ آیا ناکامی مذاکرات به روابط ایران و پاکستان آسیب خواهد زد؟
دو نکته را باید از یکدیگر متمایز کنیم. رابطه ایران و پاکستان رابطه‌ای نیست که با آغاز میانجیگری میان ایران و آمریکا شروع شده باشد. رابطه ایران و پاکستان، رابطه‌ای اصیل، عمیق و ریشه‌دار است. ایران اولین کشوری بود که پاکستان را به رسمیت شناخت. در طول این چند دهه نیز روابط بسیار ممتازی میان ایران و پاکستان برقرار بوده است. بنابراین، اینکه پاکستان به‌عنوان میانجی مذاکرات در نظر گرفته شد، محصول چنین بستری و حاصل روابط بسیار ممتازی بود که ما با پاکستان داشتیم. مصمم هستیم که اتفاقاً از این فرصتی که ایجاد شده است، حداکثر استفاده را برای تقویت هرچه بیشتر مناسبات با پاکستان ببریم.پاکستان تلاش خود را انجام می‌دهد. سابقه دارد که آمریکا به‌دلیل رویکردهای زیاده‌خواهانه خود، میانجی‌ها را ناکام گذاشته است. بنابراین، تا جایی که به ما مربوط می‌شود، هم برای تلاش‌ها و زحمات پاکستان و سایر میانجی‌ها ارزش قائلیم و همواره همکاری کرده‌ایم؛ زیرا اعتقاد داریم که تأسیس نهاد میانجیگری، نهادی بسیار مفید و مؤثر در حل‌وفصل اختلافات بین‌المللی است.
نخست‌وزیر قطر اخیراً از ایران و آمریکا خواسته است که به‌جای دنبال کردن یک توافق کامل و ایده‌آل، به یک توافق قابل اجرا رضایت دهند. آیا این موضع نشان‌دهنده نگرانی کشورهای منطقه از تداوم وضعیت کنونی است؟ ارزیابی وزارت امور خارجه از نقش و رویکرد کشورهای میانجی در روند مذاکرات را توضیح دهید.
توافقی که قابل انجام باشد، ما یک بار آن را تجربه کرده‌ایم. آن تعهد قابل انجام بود، چون طرفین آن را پذیرفتند و امضا کردند. جمهوری اسلامی ایران در بالاترین سطوح، با تمام حسن نیت، تعهد و جدیت خود را اثبات کرده است.
ما تعهدی را می‌پذیریم که تأمین‌کننده منافع و حقوق ملت ایران باشد. این‌ها خواسته‌های عجیب‌وغریبی نیستند؛ خواسته‌هایی هستند که واقعاً اگر از آن‌ها بگذریم، حتماً هم منافع ما دچار مشکل خواهد شد و هم امنیت منطقه تأمین نخواهد شد. رویکرد کشورهای میانجی در روند مذاکرات، هم پاکستان و هم قطر تلاش‌هایی انجام می‌دهند. ما همیشه از مساعی جمیله آن‌ها ممنون بوده‌ایم و کماکان نیز به‌صورت مستمر با هر دو کشور، یعنی قطر و پاکستان، در تماس هستیم.
