
به گزارش خبرنگار اقتصادی نسل فردا؛ قیمت گازوئیل در آمریکا به تازگی رکوردزنی عجیبی را به ثبت رسانده است. در این راستا، قیمت هر گالن گازوئیل به بیش از ۶ دلار رسیده که بالاترین عدد در کل تاریخ آمریکا است. رسیدن متوسط قیمت گازوئیل در آمریکا به حدود ۶.۰۵ دلار در هر گالن، فقط یک رکورد قیمتی نیست بلکه نشانهای از آن است که تبعات تصمیمهای ژئوپلیتیکی واشینگتن اکنون بهطور مستقیم وارد سبد هزینه خانوارها و کسبوکارهای آمریکایی شده است.
بر اساس دادههای منتشرشده در روزهای اخیر، قیمت گازوئیل نسبت به پیش از آغاز جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران، حدود ۶۰ درصد افزایش یافته است. البته برای تحلیل دقیق باید از یک سادهسازی پرهیز کرد. نمیتوان تمام افزایش قیمت را مستقیما به تصمیم دولت ترامپ نسبت داد. حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه، محدودیتهای صادراتی روسیه و چین، کاهش ذخایر سوخت و اختلال در مسیرهای انتقال نفت نیز بازار جهانی را تحت فشار قرار دادهاند. با این حال، جنگ با ایران مهمترین شوک ژئوپلیتیکی این دوره است. زیرا تداوم درگیری، عبور نفتکشها از تنگه هرمز را با ریسک جدی مواجه کرده و قیمت نفت خام برنت را به بالای ۱۰۰ دلار رسانده است.
مساله اصلی برای دولت ترامپ اینجاست: دولتی که با شعار تقویت اقتصاد آمریکا و کاهش هزینههای انرژی روی کار آمده، اکنون با بازاری روبهروست که سوخت حیاتی اقتصاد آن به گرانترین سطح اسمی تاریخ رسیده است. گازوئیل فقط سوخت کامیونها نیست. تراکتورهای کشاورزی، قطارهای باری، کشتیها، ماشینآلات ساختمانی و بخش بزرگی از زنجیره توزیع کالا به آن وابستهاند.
بنابراین افزایش قیمت گازوئیل بهسرعت از پمپبنزینها به کرایه حملونقل، قیمت مواد غذایی و هزینه تولید منتقل میشود. از همین منظر، منتقدان سیاست خارجی ترامپ میتوانند یک پرسش اساسی مطرح کنند: اگر هدف سیاست “فشار حداکثری” و عملیات نظامی، تامین امنیت و منافع اقتصادی آمریکا بوده است، چرا نتیجه آن افزایش شدید هزینه انرژی و تشدید نگرانیهای تورمی برای شهروندان آمریکایی شده است؟ این تناقض زمانی برجستهتر میشود که واشینگتن همزمان تلاش میکند خود را از نوسانات بازار جهانی نفت مصون نشان دهد.
آمریکا تولید نفت داخلی بالایی دارد، اما بازار نفت و فرآوردههای آن جهانی است. تولید داخلی نمیتواند به سادگی اختلال در عرضه خاورمیانه یا افزایش هزینه حملونقل و پالایش را خنثی کند. به همین دلیل، حتی افزایش تولید داخلی نیز لزوما به معنای سوخت ارزانتر برای مصرفکننده آمریکایی نیست.
اقتصاد امروز آمریکا با زنجیره تامین، حملونقل و کشاورزیِ بسیار حساس به قیمت سوخت مواجه است. در نهایت، رکورد ۶ دلاری گازوئیل را باید بیش از آنکه صرفا یک بحرانی قیمتی دانست، هشداری درباره هزینه اقتصادی سیاست خارجی نظامیگرایانه تلقی کرد.
اگر جنگِ ایران طولانی شود، مساله دیگر فقط قیمت سوخت نخواهد بود بلکه خطر انتقال شوک انرژی به تورم، مواد غذایی، حملونقل و حتی سیاست پولی آمریکا وجود دارد. در چنین شرایطی، دولت ترامپ ناگزیر است پاسخ دهد که دستاوردهای استراتژیک جنگ، آیا واقعا ارزش هزینهای را دارد که اکنون شهروند آمریکایی در جایگاههای سوخت و فروشگاهها پرداخت میکند؟



